ຊົນລະປະທານກົງພັດນ້ຳແມ່ນພູມປັນຍາຂອງຊາວບ້ານ

ຊົນລະປະທານກົງພັດນ້ຳແມ່ນພູມປັນຍາຂອງຊາວບ້ານ

 

 

ແຂວງຫົວພັນແມ່ນ 1 ໃນ 8 ແຂວງພາກເໜືອຂອງປະເທດລາວ ທີ່ມີຫ້ວຍເລິກພູສູງຊັນການທຳມາຫາກິນຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຫລາຍໂດຍສະເພາະແມ່ນການເຮັດນາປູກເຂົ້າມີບາງຂົງເຂດຫ້ວຍນ້ຳທີ່ຢູ່ຕ່ຳກວ່າເນື້ອທີ່ນາ, ເຊິ່ງບໍ່ສາມາດຈະເຮັດຝາຍເພື່ອເອົານ້ຳຂຶ້ນມາຫົດເນື້ອທີ່ນາໄດ້, ສະນັ້ນປະຊາຊົນຈຶ່ງຊອກຫາທຸກວິທີທາງເພື່ອຫານ້ຳຂຶ້ນຫົດເນື້ອທີ່ນາຂອງປະຊາຊົນໃຫ້ໄດ້ທຳການຜະລິດຕາມລະດູການດ້ວຍການສ້າງຊົນລະປະທານກົງພັດນ້ຳ ຫລືເອີ້ນວ່າ “ຫລົກ” ເພື່ອປັ່ນເອົານ້ຳຂຶ້ນຫົດເນື້ອທີ່ນາໂດຍໄດ້ພັດທະນາຈາກກົງພັດນ້ຳຕ່ຳເຂົ້າ ມາເປັນກົງພັດນ້ຳຊົນລະປະທານຈົນໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດໂດຍສະເພາະເຂດປະຊາຊົນກຸ່ມບ້ານຫີ້ມ ແລະ ບ້ານເມືອງແວ່ນ ເມືອງຊຳເໜືອ ແຂວງຫົວພັນ ທີ່ມີເນື້ອທີ່ນາລຽບຕາມສອງ ແຄມນ້ຳຊຳ

ປະຈຸບັນກຸ່ມບ້ານຫີ້ມມີຈຳນວນກົງພັດນ້ຳ 18 ອັນ, ບ້ານພຽນຈຳນວນ 10 ອັນ, ບ້ານ ນາຕ້າງ ຈຳນວນ 4 ອັນ, ບ້ານໂຄ້ງ ຈຳນວນ 9 ອັນ. ລວມຄອບຄົວນຳໃຊ້ທັງໝົດ 98 ຄອບຄົວ; ເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 68 ເຮັກຕາ. ສາມາດສະໜອງປະລິມານນ້ຳລວມ 188 ລິດຕໍ່ວິນາທີ

ພໍຮອດເດືອນສາມສາກົນຂອງທຸກໆປີ. ບັນດາຄອບຄົວທີ່ເຮັດນານຳຫລົກ ຫລື ການເຮັດນາທີ່ນຳໃຊ້ຊົນລະປະທານກົງພັດນ້ຳກໍໄດ້ຫ້າງຫາກະກຽມວັດສະດຸອຸປະກອນເພື່ອສ້າງຝາຍ ແລະ ກົງພັດນ້ຳໂດຍການເຂົ້າປ່າເພື່ອຕັດເອົາໄມ້ຈຳນວນທີ່ຕ້ອງການໄດ້ຄົບຖ້ວນທີ່ພຽງພໍແລ້ວ ກໍຂົນໄປວາງໄວ້ແຄມນ້ຳບ່ອນທີ່ຈະສ້າງລະບົບຝາຍ ແລະ ກົງພັດນ້ຳ ຫລັງຈາກນັ້ນກໍເອົາເຄື່ອງມືຕ່າງໆເຊັ່ນ: ພ້າ, ຂວັນ, ຄ້ອນຕີ, ຊິວ ແລະ ເຄື່ອງມືອື່ນໆ ເພື່ອມາເຈາະປ່ອງໄມ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການພ້ອມທັງປັບປຸງຄອກ, ເສົາ ຮ່າງລິນ ແລະຕົວກົງພັດຈົນກວ່າຈະກະກຽມສຳເລັດຕ້ອງໃຊ້ເວລາປະມານ 1 ເດືອນ.

ພາຍຫລັງທີ່ສຳເລັດການກໍສ້າງຝາຍ ຫລື ຫລົກ ເປັນທີຮຽບຮ້ອຍແລ້ວຈຶ່ງພ້ອມກັນສ້າງໂຕກົງພັດນ້ຳ ຫລື ຫລົກ, ເສົາກົງພັດຕ້ອງໃຊ້ໄມ້ເນື້ອແຂງ ສ່ວນແກ່ນກົງພັດແມ່ນໃຊ້ໄມ້ສົມ ຊະນິດດຽວເທົ່ານັ້ນຍ້ອນວ່າເວລາຕອກໄມ້ຊະນິດນີ້ຈະແໜ້ນກວ່າໄມ້ຊະນິດອື່ນໆ.  ກົງພັດນ້ຳໜຶ່ງຈະປະກອບມີ ເສົາ, ແກ່ນ, ກອນ, ຮາວ, ແຜ່ນແຕະ, ບັ້ງ, ເຊືອກຫັດ ແລະ ອື່ນໆ.

ພໍຮອດຕົ້ນເດືອນ ຫົກ ລາວ ກົງພັດນ້ຳແຕ່ລະແຫ່ງແມ່ນຕ້ອງໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ສາມາດຜັນນ້ຳຂຶ້ນຫົດເນື້ອທີ່ນາໄດ້ຢ່າງປົກກະຕິ ແລ້ວລົງມື ໄຖ່ ຄາດ. ເຊິ່ງກົງພັດນ້ຳໜຶ່ງສາມາດສະໜອງນ້ຳເຂົ້າຫົດເນື້ອທີ່ນາໄດ້ 1 ເຮັກຕາຂຶ້ນໄປ. ສຳຄັນແມ່ນເຕັກນິກການສ້າງກົງພັດນ້ຳ ແລະ ສະຖານທີໃນຕັ້ງກົງພັດນ້ຳ

ຄຸນປະໂຫຍດຂອງກົງພັດນ້ຳ: ສະ​ໜອງ​ນ້ຳ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ຜະ​ລິດ ກະ​ສິ​ກຳ: ປູກ​ເຂົ້າ, ປູກ​ພືດ​ພັກ, ລ້ຽງ​ປາ, ສັດ​ໃນ​ນາ ກົບ,ຂຽດ, ປູ ແລະ ອື່ນໆ; ນຳໃຊ້​ນ້ຳ ເຂົ້າ​ໃນ​ການອຸ​ປະ​ໂພກ ແລະ ໃຊ້​ສອຍອື່ນ​ໆ; ຝາຍ(ອາດຫຼົກ, ຄອກຫຼົກ ) ເປັນ​ການ​ຕ້ານ​ກະ​ແສ​ນ້ຳ ສາ​ມາດຫຼຸດ​ຜ່ອນ​ແຮງ​ໄຫຼ​ຂອງ​ນ້ຳ ແລະ ຕ້ານ​ການ​ກັດ​ເຊາະ ຕາ​ຝັ່ງ​ເຈື່ອນ ແລະ ທັງ​ເປັນ​ການ​ສະ​ລໍ​ນ້ຳ​ຍົກ​ລະ​ດັບ​ນ້ຳ​ຊັ້ນ​ຊຶມ​ຂອງ​ດິນ​ສູງ​ກ່​ວາ​ປົກ​ກະ​ຕິ​ເຮັດ​ໃຫ້​ນ້ຳ​ລໍ​ລ້ຽງຕົ້ນ​ໄມ້​; ເປັນ​ບ່ອນ ພັກກັ້ນ​ຕອງວັດ​ສະ​ພືດ, ຫຼີ້​ຊ່ອນ, ທີ່​ເພາະ​ພັນ, ທີ່​ອາ​ໃສ ຂອງ, ​ປູ,ປາ, ກຸ້ງ​ຫອຍຫຼາຍ​ສະ​ນິດ, ທັງ​ເປັນ​ບ່ອນ ຫາ​ປາຂອງ​ປະ​ຊາ​ຊົນ; ກົງພັດນ້ຳນອກຈາກຕັກນ້ຳ ຫຼື ປັ່ນນ້ຳ ຂຶ້ນສູ່ນາແລ້ວ ບາງຄັ້ງຄາວຍັງມີໂອກາດທີ່ ບັ້ງນ້ຳ ໃນທ່າມກາງທີ່ກຳລັງຕັກນ້ຳໄດ້ມີ ປາ,ກຸ້ງ,ທຳມະຊາດຂຶ້ນສູ່ເນື້ອທີ່ນາ.

 

ຊົນລະປະທານກົງພັັັດນ້ຳຈະມີລັກສະນະປະຖົມປະຖານແບບພື້ນເມືອງ ແຕ່ກໍສາມາດສະໜອງນ້ຳຂຶ້ນຫົດເນື້ອທີ່ນາໄດ້ຢ່າງພຽນພໍ. ແຕ່ກົງກັນຂ້າມແຕ່ຖ້າປີໃດແຫ້ງແລ້ງລະດັບນ້ຳໜ້ອຍເຮັດໃຫ້ກົງພັດນ້ຳບໍ່ໝູນປິ່ນໄດ້ການສະໜອງນ້ຳກໍພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ປີໃດທີ່ມີຝົນຕົກຫລາຍນ້ຳນອງກໍຈະພາໃຫ້ຊົນລະປະທານເປ່ເພໂດຍສະເພາະແມ່ນລະບົບຝາຍເປັນຕົ້ນ

ຊົນລະປະທານກົງພັດນ້ຳແມ່ນພູມປັນຍາຂອງລຸ້ນປູ່, ພໍ່ເຖົ້າ ແຕ່ກ່ອນໄດ້ປະດິດສ້າງຂຶ້ນເພື່ອຮັບໃຊ້ເຂົ້າໃນຊີວິດຕົວຈິງທີ່ໄດ້ສືບທອດກັນມາເຖິງປະຈຸບັນໂດຍສະເພາະປະຊາຊົນກຸ່ມເຂດບ້ານຫີ້ມ, ກຸ່ມບ້ານເມືອງ ແວ່ນ ເມືອງຊຳເໜືອ ແຂວງຫົວພັນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດໃນການສະໜອງນ້ຳຂຶ້ນຫົດເນື້ອທີ່ນາທຳການຜະລິດຕາມລະດູການຈົນໄດ້ກາຍເປັນມູນມັ່ງທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງທ້ອງຖິ່ນ. ພ້ອມກັນນັ້ນຍັງໄດ້ຮັບທຶນຈາກໂຄງການພັດທະນາລະບົບນິເວດຊີວະນາໆພັນກະສິກຳຢູ່ເຂດພູດອຍ (ຕາບີ) ຊ່ວຍເຫລືອດ້ານທຶນຮອນ ແລະ ທາງດ້ານເຕັກນິກວິຊາການໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນໃນເຂດບ້ານດັ່ງກ່າວ. ເພື່ອຫັນໃສ່ວຽກງານຂອງຕົນໃຫ້ໄດ້ຮັບການພັດທະນາ ແລະ ຄວາມສະດວກຍິ່ງຂຶ້ນ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ວິດິໂອ

 

https://www.youtube.com/watch?v=P_cDBFjGWbQ

 

ຮູບພາບ: ທ່ານ Christopher Flint ແລະ ທ່ານ ວັນໄຊ ບຸນທະວົງຄຳ

 

 

ບົດຂ່າວ: ທ່ານ ວິໄລລັກ ຂຸນວິສິດ